Kordian | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowie篡cie i tw鏎czo嗆 autoratest   
Jeste w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Kordian

Nawi您ania historyczne „Kordiana” - powstanie listopadowe i jego s造nne bitwy

© - artyku chroniony prawem autorskim autor: Ewa Petniak

Powstanie listopadowe – jedno z polskich powsta narodowych. Wybuch這 29 listopada 1830 roku, a sko鎍zy這 si 21 pa寮ziernika 1831 roku. Skierowane by這 przeciwko Rosji ze wzgl璠u na niedotrzymywanie postanowie Kongresu Wiede雟kiego z 1815 roku (nale篡 pami皻a, 瞠 Polska znajdowa豉 si w闚czas we w豉daniu trzech mocarstw – Rosji, Austrii i Prus, po trzech rozbiorach).

Car Aleksander I (kr鏊 Polski od 1801 roku do 1825 roku, po nim na tronie zasiad Miko豉j I - za jego panowania wybuch這 powstanie listopadowe) zni鏀 cztery lata p騧niej – w 1819 roku wolno嗆 prasy i wprowadzi cenzur. Wkr鏒ce potem – w 1820 zawieszono wolno嗆 zgromadze, w zwi您ku z czym rozwin窸a si „sie” tajnych stowarzysze, ale i te w znacznym stopniu rozbili Rosjanie. Zacz窸y si aresztowania i prze郵adowania dzia豉czy, mi璠zy innymi cz這nk闚 patriotycznych zwi您k闚 m這dzie穎wych: filomat闚 i filaret闚. Stopniowo, ale skutecznie ograniczano i tak ju „okaleczon” wolno嗆 Polak闚. W warszawskiej Szkole Podchor捫ych Piechoty zawi您a si tajny spisek, na kt鏎ego czele stan掖 podporucznik Piotr Wysocki.

Powstanie rozpocz窸o od ataku na Belweder. Uczestnicy mieli zamiar pojmania Wielkiego Ksi璚ia Konstantego (naczelny w鏚z Wojska Polskiego) – brata cara, znienawidzonego przez polskich oficer闚 g堯wnie za stworzenie systemu tajnej policji opartego na donosicielstwie i za poni瘸nie polskich wojskowych. Nast瘼nie rebelianci z pomoc zbrojnej ludno軼i cywilnej opanowali magazyn broni – Arsena. W ten spos鏏 spisek zacz掖 przybiera na sile i przeobrazi si w powstanie narodowe trwaj帷e oko這 roku. Walki toczy造 si w r騜nych miejscowo軼iach, mi璠zy innymi pod Stoczkiem (zwyci瘰two wojsk polskich), w okolicach Olszynki Grochowskiej, Pu豉w (zwyci瘰two Polak闚), Kazimierza Dolnego (przegrana).

Do dzia豉 bojowych w陰cza造 si r闚nie jednostki partyzanckie. Powstanie jednak, dzi瘯i przewadze militarnej Rosjan, zosta這 st逝mione. W jego skuteczno嗆 nie wierzyli r闚nie niekt鏎zy politycy. Ci, wobec poczyna Polak闚, byli nieprzychylnie nastawieni i sympatyzowali z Rosjanami (Adam Jerzy Czartoryski), Ponadto dzia豉niami zbrojnymi kierowali niekiedy niezbyt „organizacyjni” dow鏚cy: J霩ef Ch這picki, Jan Krukowiecki, Jan Skrzynecki, Henryk Dembi雟ki i Maciej Rybi雟ki.


W豉dze powsta鎍ze pr鏏owa造 uzyska aprobat innych pa雟tw. Zwraca造 si do rz康闚 Francji i Wielkiej Brytanii, lecz te, pod naciskiem rosyjskich dyplomat闚, uzna造 polski przewr鏒 narodowy za wewn皻rzn spraw Imperium Rosyjskiego. Po upadku powstania rozpocz窸a si seria prze郵adowa - ograniczenia kulturowe: likwidacja szkolnictwa wy窺zego, wprowadzenie j瞛yka rosyjskiego w szko豉ch, rusyfikacja administracji, aresztowania i zsy趾i, przymusowy pob鏎 do wojska. Na kraj na這穎no wysok kontrybucj – rodzaj odszkodowania (na rzecz zwyci篹onego), obowi您kowe pokrycie strat. Trwa豉 polityka wynarodowienia. Inteligencja ucieka豉 z kraju, by za granic tworzy podwaliny wolno軼i.


Wa積iejsze bitwy:

Bitwa pod Stoczkiem – 14 lutego 1831 roku
, dywizja jazdy J霩efa Dwernickiego zmierzy豉 si z rosyjsk dywizj strzelc闚 konnych Fiodora Geismara. Wygrana przez wojska polskie, cho bez szczeg鏊nego znaczenia strategicznego i taktycznego. O przegranej Rosjan zadecydowa這 niew豉軼iwe wyszkolenie strzelc闚, kt鏎zy zignorowali umiej皻no軼i polskiej kawalerii, nieznajomo嗆 terenu, brak koordynacji w rosyjskich kolumnach. Zwyci瘰two pod Stoczkiem s豉wi w swoim wierszu – pie郾i Wincenty Pol. Utw鏎 nosi tytu: „Grzmi pod Stoczkiem armaty”.

Bitwa pod Olszynk Grochowsk – 25 lutego 1831 roku, oficjalnie jest to bitwa nierozstrzygni皻a, cho je郵i chodzi o taktyk prowadzenia dzia豉 wojennych, szala zwyci瘰twa chyli si na stron polsk. Liczebno嗆 wojska polskiego wynosi豉 40 tysi璚y. Oddzia豉mi dowodzi – formalnie ksi捫 Micha Radziwi陶, a praktycznie genera J霩ef Ch這picki. Wojskom rosyjskim, w liczbie 60 tysi璚y, przewodzi feldmarsza貫k Iwan Dybicz. Po bitwach pod Stoczkiem (14 luty), Dobrem (17 luty), Wawrem (19 – 20 luty) kompani skoncentrowano w okolicach warszawskiej Pragi. Pierwsze ataki na Olszynk Grochowsk odparto bez wi瘯szych problem闚, dopiero p騧niej (25 luty) rozpocz窸y si zaciek貫 i krwawe boje.

strona:    1    2  



On chce TO zrobi,
a Ty nie jeste gotowa?

10 zda, kt鏎e pomogą Ci
zatrzyma ch這paka przy sobie!

M鎩 pierwszy raz...

Zobacz inne artyku造:

StreszczeniaOpracowanie
„Kordian” – streszczenie szczeg馧owe
Streszczenie „Kordiana” w pigu販e
Geneza „Kordiana”
Czas i miejsca akcji w „Kordianie”
Znaczenie tytu逝 - „Kordian. Cz窷 pierwsza trylogii. Spisek koronacyjny.”
Znaczenie motta „Kordiana”
Losy Kordiana
Ocena powstania listopadowego w „Przygotowaniu” i portrety przyw鏚c闚 – „Kordian” S這wackiego
Obraz polskiego spo貫cze雟twa w „Kordianie” S這wackiego (s康 nad Polakami)
„Kordian” - historia dojrzewania g堯wnego bohatera
Juliusz S這wacki 篡ciorys
Kompozycja i struktura „Kordiana”
„Kordian” jako dramat romantyczny
Sp鏎 S這wackiego i Mickiewiczem o rol poezji
Mesjanizm a winkelriedyzm – sp鏎 wieszcz闚 o losy narodu polskiego
Konflikt warto軼i w „Kordianie” S這wackiego
Artyzm „Kordiana” - stylistyka i j瞛yk
Motywy literackie w „Kordianie” S這wackiego
Motyw spisku w „Kordianie” S這wackiego
O roli poety i poezji w „Kordianie”
Obraz narod闚 europejskich w „Kordianie”
Nawi您ania historyczne „Kordiana” - powstanie listopadowe i jego s造nne bitwy
Plan wydarze „Kordiana”
Ksi捫 Konstanty i jego stosunek do Polak闚
Skok Kordiana w aspekcie historycznym
„Kordian” na deskach teatr闚 – najciekawsze inscenizacje i opinie o nich
Krytyka literacka o „Kordianie”
Tw鏎czo嗆 S這wackiego - kalendarium
Najwa積iejsze cytaty z „Kordiana” S這wackiego
Bibliografia




Bohaterowie
Charakterystyka Kordiana - kliniczny przypadek romantyka
„Kordian” charakterystyka pozosta造ch bohater闚





Tagi: