Konflikt wartości w „Kordianie” Słowackiego ostatnidzwonek.pl
      Kordian | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Kordian

Konflikt wartości w „Kordianie” Słowackiego

Kordian opowiada się za zabiciem cara. Sądzi, iż dzięki temu Polska zrzuci niewolnicze pęta. Wyjawia swój plan Spiskowym na tajnym zebraniu w lochach kościoła świętego Jana. Spiskowi, Prezes oraz Ksiądz nie popierają go. Lękają się konsekwencji takiego działania, zarówno politycznych (interwencja innych państw - z obawy o zagrożenie władzy monarszej), jak i etycznych. Prezes mówi o niemoralności czynu:

„Patrz, car zabity – we krwi – zabita rodzina –
Bo to następstwo zbrodni... lecz nas Bóg ukarze!”


Ksiądz również potępia zabójstwo zaprzeczające Boskim regułom. Nie wie, co powiedziałby z ambony, gdyby musiał wygłosić homilię podczas mszy żałobnej cesarza. Podchorąży – Kordian jest nieprzejednany. Mową o wspaniałej przeszłości kraju – „Polszcze kwitnącej i szczęśliwej” podburza spiskowców do walki, lecz nie zyskuje u nich aprobaty. Wówczas decyduje się na pojedynczą, samotną walkę, choć wie, że będzie za swój czyn potępiony. Nie życzy sobie sławy:

„Jestem cały i jeden... A gdy kraj ocalę,
Nie zasiądę na tronie, przy tronie, pod tronem,
Ja się w chwili ofiarnej jak kadzidło spalę!
Imienia nie zostawię po ciele spalonem, (...)
A dzieje będą memu imieniu dłużne
Pochwałą, a zapłacą tylko zapomnieniem.”


Nocą, podczas warty, planuje zakraść się do sypialni cara i zgładzić go, lecz gdy w ciszy i mroku przemierza komnaty zamku królewskiego (mija salę koncertową, audiencyjną, tronową), jego wyobraźnia i sumienie budzą się z uśpienia. Zaczyna się bać. Strach i Imaginacja portretują jego stany emocjonalne:

„Imaginacja:
Słuchaj! Ja mówię oczyma.
Strach:
Słuchaj! mówię biciem serca.”


Zamachowiec widzi nagle ożywające ścienne malowidła, tajemnicze postaci – świadków przyszłej zbrodni: „Widzą! i słyszą! drzewa...”. Ma wrażenie stałej czyjejś obecności. Spogląda przez okno. Wydaje mu się, że dostrzega orszak umarłych i samego szatana. To wszystko jednak majaki człowieka opętanego strachem, który postępuje wbrew sobie, wbrew „wyuczonym” i przyjętym moralnym zasadom. Żadna zbrodnia nie zostanie usprawiedliwiona, nawet ta popełniona w imię wyższych racji. Zabójstwo cara byłoby zamachem na etykę, na ogólnie przyjęte normy, na Boga. Kordian uświadamia to sobie w drodze do królewskiej sypialni. Podczas niej rozgrywa się dramat człowieka wrażliwego, uduchowionego – poety, ale jednocześnie dramat prawdziwego patrioty. Morderstwo nie jest wpisane w kanon wartości.


Ponadto jako Podchorąży odbywający służbę przy carze, Kordian miał obowiązek bronić władcy. Złamałby dodatkowo przysięgę wierności. Naruszyłby prawa żołnierza. Jego plan nie powiódł się. Zwyciężył głos sumienia. Bohater z uczuciem przeszywającego bólu w głowie, padł zemdlony u progu komnaty cara. Był tak bliski realizacji celu.

Owa scena żywo ilustruje konieczność wierności własnym zasadom, postępowania zgodnie z sumieniem, świadomie oraz podporządkowania się ogólnie przyjętej etyce. W przeciwnym razie jednostka zostaje skazana na klęskę, a jej wysiłki na niepowodzenie. Walka z samym sobą jest jedną z najtrudniejszych, zwłaszcza gdy czasem dochodzą do głosu niezdrowe ambicje, twory wyobraźni. Intencje należy wówczas mierzyć szalą rozsądku.



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Kordian” – streszczenie szczegółowe
Streszczenie „Kordiana” w pigułce
Geneza „Kordiana”
Czas i miejsca akcji w „Kordianie”
Juliusz Słowacki życiorys
„Kordian” - historia dojrzewania głównego bohatera
Obraz polskiego społeczeństwa w „Kordianie” Słowackiego (sąd nad Polakami)
Ocena powstania listopadowego w „Przygotowaniu” i portrety przywódców – „Kordian” Słowackiego
Losy Kordiana
Znaczenie motta „Kordiana”
Znaczenie tytułu - „Kordian. Część pierwsza trylogii. Spisek koronacyjny.”
Kompozycja i struktura „Kordiana”
Artyzm „Kordiana” - stylistyka i język
Konflikt wartości w „Kordianie” Słowackiego
Mesjanizm a winkelriedyzm – spór wieszczów o losy narodu polskiego
Spór Słowackiego i Mickiewiczem o rolę poezji
„Kordian” jako dramat romantyczny
Obraz narodów europejskich w „Kordianie”
O roli poety i poezji w „Kordianie”
Motyw spisku w „Kordianie” Słowackiego
Motywy literackie w „Kordianie” Słowackiego
Plan wydarzeń „Kordiana”
Nawiązania historyczne „Kordiana” - powstanie listopadowe i jego słynne bitwy
Książę Konstanty i jego stosunek do Polaków
„Kordian” na deskach teatrów – najciekawsze inscenizacje i opinie o nich
Skok Kordiana w aspekcie historycznym
Twórczość Słowackiego - kalendarium
Krytyka literacka o „Kordianie”
Najważniejsze cytaty z „Kordiana” Słowackiego
Bibliografia




Bohaterowie
Charakterystyka Kordiana - kliniczny przypadek romantyka
„Kordian” charakterystyka pozostałych bohaterów





Tagi: