„Kordian” jako dramat romantyczny ostatnidzwonek.pl
      Kordian | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Jesteś w: Ostatni dzwonek -> Lektury -> Kordian

„Kordian” jako dramat romantyczny

Z pozoru „Kordian” to tak zwany dramat niesceniczny. Trudno powiązać ze sobą „strefy” czasowe. Akcja toczy się w różnych miejscach, są to plenery - otwarte przestrzenie, i w różnych czasach, na przykład: „Przygotowanie” odbywa się ostatniej nocy 1799 roku, sceny z Aktu I dotyczą lat dwudziestych XIX wieku (napoleońskie opowieści Grzegorza), Akt II „Wędrowiec” zawiera datę 1828, a ujęte w nim spotkanie z papieżem (był nim wówczas – w 1828 roku Leon XII) kryje aluzje do czasów popowstaniowych (krytyka powstania listopadowego przez Kościół), natomiast niektóre przedstawione w Akcie III zdarzenia dotyczą roku 1829, kiedy to w przededniu koronacji (nocą) zawiązano spisek przeciwko carowi Mikołajowi I.

Przestrzeń utworu jest zróżnicowana. Szatani i Wiedźmy spotykają się w grocie czarnoksiężnika Twardowskiego w górach Karpackich. Młody Kordian mieszka wraz ze sługą w szlacheckim dworku na prowincji, a gdy podróżuje odwiedza Anglię (Dover, Londyn – tu siedzi w rozległym James Parku), Włochy, mocuje się sam ze sobą na szczycie Mont Blanc. Akcja toczy się również na Placu Zamkowym w Warszawie, w zamku królewskim, we wnętrzu kościoła katedralnego itp.

Trudności inscenizacyjne pojawiały się od razu, nie wiadomo było, jak w zamkniętej przestrzeni teatralnej pokazać rozległe plenery, zmieniające się krajobrazy: „Dover. Kordian siedzi na białej kredowej skale nad morzem, czyta (...)” (Akt II), „Plac przed zamkiem królewskim w Warszawie, okna dokolnych domów przystrojone kobiercami, pełne widzów (...)” (Akt III). Dopełniały je didaskalia – odautorskie wskazówki typu: „dziesięć tysięcy szatanów spada”, „wszystko znika”, „Chmura znosi go z igły lodu”. Krytycy uznawali Kordiana za utwór przeznaczony jedynie do czytania, a pierwsze wystawienie sztuki pojawiło się dopiero w 65 lat po książkowym wydaniu sztuki (w 1899 roku w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie). Przy późniejszych realizacjach wymagania autora dotyczące między innymi dekoracji traktowano symbolicznie i indywidualnie.


„Kordian” nie ma nic wspólnego z dramatem klasycznym (antycznym), łamie jego reguły, neguje zasadę trzech jedności (miejsca, czasu, akcji). Akcja nie dotyczy jednego tematu, wątki splatają się ze sobą (młody Kordian zakochany w Laurze, potem w Wiollecie, później jest Podchorążym). „Prolog” i „Przygotowanie” nie są ściśle związane z treścią dramatu i da się je ominąć w inscenizacji.
Czas.W prezentowanych zdarzeniach brak chronologii – w „Kordianie” mamy do czynienia z tak zwaną inwersją czasową („przestawianie” zdarzeń). Autor niemalże „skacze” przez lata, podobnie „przeskakuje” z miejsca na miejsce.

Brak ciągu logicznego wydarzeń. Pojawiają się sceny zbiorowe (tłum na scenie, a nie jak w dramacie klasycznym maksymalna liczna aktorów to trzech) i przestrzenie otwarte - plac przed Zamkiem Królewskim, plac Marsowy. Niektóre sceny wydają się śmieszyć odbiorcę, choć w efekcie pouczają i prezentują nastroje społeczne: bawią opowieści Grzegorza (bajka o Janku, co psom szył buty i jego wspomnienie o Napoleonie pod piramidami – lipiec 1798), śmieszy papieska papuga – Luterek. Autor krytykuje stanowisko Stolicy Apostolskiej zajęte wobec powstania listopadowego. Śpiew Nieznajomego nakreśla „uśpiony” stan społeczeństwa polskiego – jego nieprzygotowane do walki, buntu:

„(...) Pijcie wino! Idźcie spać!
My weźmiemy win puchary,
By je w śklanny sztylet zlać.”


Łączą się tym samym gatunki literackie (bajka, pieśń, opowieść) i rodzaje (epika i liryka – monologi liryczne, pieśń – Śpiew Nieznajomego) – jest to synkretyzm rodzajowo - gatunkowy.

strona:    1    2  



On chce TO zrobić,
a Ty nie jesteś gotowa?

10 zdań, które pomogą Ci
zatrzymać chłopaka przy sobie!

Mój pierwszy raz...

Szybki test:

Szatani i Wiedźmy spotykają się:
a) w pieczarze
b) w grocie
c) na Łysej Górze
d) pod ziemią
Rozwiązanie

W „Kordianie” występują elementy charakterystyczne dla:
a) opowieści
b) wszystkie odpowiedzi są prawdziwe
c) bajki
d) pieśni
Rozwiązanie

Buntownik to postać charakterystyczna dla dramatu:
a) antycznego
b) realistycznego
c) symbolicznego
d) romantycznego
Rozwiązanie

Więcej pytań

Zobacz inne artykuły:

StreszczeniaOpracowanie
„Kordian” – streszczenie szczegółowe
Streszczenie „Kordiana” w pigułce
Geneza „Kordiana”
Czas i miejsca akcji w „Kordianie”
Juliusz Słowacki życiorys
„Kordian” - historia dojrzewania głównego bohatera
Obraz polskiego społeczeństwa w „Kordianie” Słowackiego (sąd nad Polakami)
Ocena powstania listopadowego w „Przygotowaniu” i portrety przywódców – „Kordian” Słowackiego
Losy Kordiana
Znaczenie motta „Kordiana”
Znaczenie tytułu - „Kordian. Część pierwsza trylogii. Spisek koronacyjny.”
Kompozycja i struktura „Kordiana”
Artyzm „Kordiana” - stylistyka i język
Konflikt wartości w „Kordianie” Słowackiego
Mesjanizm a winkelriedyzm – spór wieszczów o losy narodu polskiego
Spór Słowackiego i Mickiewiczem o rolę poezji
„Kordian” jako dramat romantyczny
Obraz narodów europejskich w „Kordianie”
O roli poety i poezji w „Kordianie”
Motyw spisku w „Kordianie” Słowackiego
Motywy literackie w „Kordianie” Słowackiego
Plan wydarzeń „Kordiana”
Nawiązania historyczne „Kordiana” - powstanie listopadowe i jego słynne bitwy
Książę Konstanty i jego stosunek do Polaków
„Kordian” na deskach teatrów – najciekawsze inscenizacje i opinie o nich
Skok Kordiana w aspekcie historycznym
Twórczość Słowackiego - kalendarium
Krytyka literacka o „Kordianie”
Najważniejsze cytaty z „Kordiana” Słowackiego
Bibliografia




Bohaterowie
Charakterystyka Kordiana - kliniczny przypadek romantyka
„Kordian” charakterystyka pozostałych bohaterów





Tagi: